Chị Dậu

Chị Dậu là tác phẩm hiếm hoi của điện ảnh Việt Nam thời kỳ đầu bám sát được nguyên tác văn học mà vẫn có ngôn ngữ điện ảnh riêng. Kịch bản không sa vào kể chuyện đơn tuyến; thay vào đó, bi kịch được dệt nên từ những mảnh đời phụ: sưu thuế, nạn mất mùa, sự chà đạp của cường hào. Phim không cần nhiều lời, nhiều tình tiết kịch tính mà vẫn khiến người xem nín thở theo từng khoảnh khắc. Điểm sáng lớn nhất là diễn xuất của Anh Thái: chị Dậu hiện lên vừa cam chịu, vừa như tảng đá ngầm đang tích áp lực. Cảnh vùng lên nổi tiếng vì thế không hề lên gân, mà như một hành động được đẩy đến giới hạn cuối cùng. Tuy nhiên, nhịp phim khá chậm ở tuyến phụ, và kỹ thuật quay dựng của thời kỳ 1981 đã cũ, âm thanh nhiều đoạn chưa khớp hình ảnh. Nhưng bù lại, bầu không khí làng quê, những cú máy chớp nhoáng lúc căng thẳng và hơi thở hiện thực nghiệt ngã tạo nên sức nặng khó phai. Cách phim xử lý cái kết mở cũng đầy ám gợi, để lại dư âm về thân phận con người trong xã hội cũ. Một vài đoạn thoại mang màu sắc sân khấu cũ, nhưng tổng thể vẫn cân bằng. Với một phim gần nửa thế kỷ, nó vẫn đứng vững như một chứng nhân lịch sử, vừa có giá trị tố cáo, vừa là bài ca về lòng tự trọng.